น้อมรำลึก เพลงและดนตรีพื้นเมือง



มุมความรู้ตามสาระวิชา

 ©ค้นหาข้อมูลด้วย Google
***ใส่คำที่ต้องการค้นหา
แล้วกด search***
Google


จำนวนผู้เยี่ยมชม
Online: 1 user(s)
  หน้าแรก  :  ติดต่อเรา  :  สมุดเยี่ยม  :  บุคลากร  :  เวบบอร์ด 
 
หมวด: ดนตรี
เพลงและดนตรีพื้นเมือง
02-02-2008 Views: 8326
 

ใบความรู้

เรื่อง    เพลงพื้นเมือง

ใช้ประกอบแผนการสอนที่ 7
รายวิชาศ.41102 ระดับชั้น ม.4

หน่วยการเรียนรู้ที่ 9  เพลงและดนตรีพื้นเมือง

.....................................................................................................................

เพลงพื้นเมือง  คือ เพลงของชาวบ้านในท้องถิ่นต่างๆ  ซึ่งแต่ละท้องถิ่น  ต่างก็ประดิษฐ์แบบแผนการร้อง  การเล่นไปตามความนิยมและสำเนียงพูดของตนเอง    เนื่องจากคนไทยมีนิสัยเป็นคนเจ้าบทเจ้ากลอน  ชอบพูดจาเป็นคติหรือคำคมออกมาเป็นคำคล้องจองกัน  บางทีคำพูดนั้นก็ให้ความหมายกินใจให้ความรู้สึกที่ดีต่อกัน     สำนวนที่ไม่สู้ดีนักก็อยู่ได้ไม่นาน       สำนวนดีๆก็จำกันไว้และถ่ายทอดกันปากต่อปากต่อๆกันมา  และอยู่ได้ไม่นาน  ดังที่ได้ยินได้ฟังกันอยู่ทุกวันนี้  คติคำคมเหล่านั้นได้รับการปรับปรุง  ได้มีการแต่งเติมเสริมต่อกันมาจนกลายเป็นบทเพลงพื้นบ้านหรือพื้นเมืองขึ้นมา  ด้วยเหตุดังกล่าวเพลงพื้นเมืองจึงไม่ทราบว่าใครเป็นคนแต่งเอาไว้เมื่อใด  เพลงพื้นเมืองของไทยหลายชนิดมีคุณค่าสมควรได้รับการยกย่องให้เป็นวรรณกรรมท้องถิ่นได้เลย  เพราะเป็นสิ่งที่แสดงถึงวิถีชีวิต  ของชาวบ้านเห็นได้อย่างเด่นชัด  สมควรอนุรักษ์และช่วยกันถ่ายทอดสืบต่อกันไปยังลูกหลาน

                        เพลงพื้นเมืองของแต่ละท้องถิ่น  มีลักษณะแตกต่างกันออกไปอย่างเห็นได้ชัด  ทั้งนี้อาจเป็นเพราะสภาพทางภูมิศาสตร์ของแต่ละท้องถิ่นแตกต่างกันเพลงจึงให้ลีลาที่แตกต่างกันก็เป็นได้  เช่น

                        เพลงของภาคกลาง  เช่นเพลงเทพทอง,เพลงเรือ,เพลงอีแซว,เพลงฉ่อย,เพลงลำตัด,เพลงเต้นกำรำเคียว,จะมีจุดเด่นอยู่ที่การขับร้อง  ด้วยถ้อยคำหรือบทกลอนที่กินใจและการใส่อารมณ์ขัน  ทั้งนี้เพราะชาวบ้านภาคกลางไปมาหากันสะดวก  มีโอกาสใกล้ชิดกับสังคมเมือง

                        เพลงของภาคใต้ เช่นเพลง ร็องเง็ง,เพลงโนรา จะมีจุดเด่นอยู่ที่จังหวะ  เพราะชาวบ้านภาคใต้ส่วนใหญ่มีอาชีพมั่นคง  มีความอุดมสมบูรณ์  มีความแข็งแกร่งบึกบึน  มากกว่าความอ่อนหวาน 
                     
เพลงของภาคเหนือ   เช่นเพลงฟ้อนเล็บ ,เพลงฟ้อนเงี้ยว จะมีจุดเด่นอยู่ที่ทำนอง      ลีลาของเพลงจะบอกถึงความนุ่มนวล  อ่อนหวาน  เพราะชาวบ้านภาคเหนือส่วนใหญ่แวดล้อมไปด้วยป่าเขา  มีธรรมชาติสวยงาม  มีนิสัยรักความงาม
                   
ส่วนเพลงของภาคอีสานนั้น  แม้ทำนองจะให้ความไพเราะ 
จังหวะจะให้
ความสนุกสนาน  แต่ลีลาของเพลงก็ยังแฝงความรู้สึกค่อนข้าง
เศร้าออกมา เช่นเพลงโคราช
,เพลงหมอลำ  ทั้งนี้ก็เพราะชาวบ้านภาคอีสาน
ส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกรท่ามกลางสภาพดินฟ้าอากาศที่ไม่สู้เอื้ออำนวยต่อ
การเพาะปลูกนัก  มีฤดูแล้งที่ยาวนานกว่าภาคอื่น  มีการต่อสู้เพื่อชีวิตที่หนัก
กว่าภาคอื่นนั่นเอง

                        เพลงพื้นเมืองส่วนมากจะร้องทักทายไถ่ถาม  โต้ตอบกัน  และร้องเกี้ยวกัน  สำหรับในชั้นนี้จะขอยกตัวอย่าง  เพลงพื้นเมืองอย่างหนึ่งของ ภาคอีสาน  คือ เพลงหมอลำ  ซึ่งเป็นเพลงพื้นเมืองที่เก่าแก่ของภาคอีสาน  และมีประวัติความเป็นมาที่ยาวนาน  โดยในปัจจุบันก็ยังเป็นที่นิยมเล่นหรือขับร้องกันอยู่  แม้อาจจะมีการประยุกต์รูปแบบการแสดงที่แตกต่างไปจากเดิม  เช่น   มีการใช้เครื่องดนตรีสากล เช่น คีย์บอร์ด  ออร์แกน  มาบรรเลงแทน  แคน  หรือ โปงลาง  ที่มีอยู่เดิม เอา กีตาร์ไฟฟ้า  มาบรรเลงแทน พิณ, ซุง หรือเอากลองชุด  มาเป็นเครื่องกำกับจังหวะ  เป็นต้น  แต่รูปแบบการแสดงก็ยังคงความไพเราะ สนุกสนาน  มีสำเนียงภาษาที่เป็นเอกลักษณ์ของภาคอีสาน  เหมือนเดิม
               
 เพลงหมอลำ  เท่าที่ได้ศึกษาและรวบรวม มีอยู่ด้วยกันหลายรูปแบบเช่น

                        1.หมอลำหมู่ คือ การแสดงหมอลำเป็นหมู่คณะ  มีนักแสดง ประมาณ

10 – 20 คน มีการนำเอาบทละครพื้นบ้านต่างๆ  มาแสดงเพื่อให้เกิดความสนุกสนานน่าติดตาม  ปัจจุบันมีการประยุกต์โดยการนำเอาเพลงสมัยนิยม  มาประกอบในบทร้อง

                        2.หมอลำซิ่ง คือ การแสดงหมอลำโดยมีการ  ร้องโต้ตอบกันระหว่าง ชาย-หญิงที่มุ่งเน้นความสนุกสนาน  ไม่ได้มีการแสดงเป็นเรื่องราว  จุดเด่น  ของการแสดง  จะอยู่ที่  การโชว์ลีลาการแสดงออกของ  หางเครื่อง  ตัวประกอบต่างๆ

                        นอกจากรูปแบบการแสดงหมอลำดังกล่าวข้างต้นแล้วยังมี  รูปแบบการแสดงที่แตกต่างกันออกไป  อีกมากมายแต่จะยังไม่ขอกล่าวในรายละเอียดในบทนี้ เช่น ลำภูไท,ลำเต้ย,ลำเพลิน,ลำเพลินสลับเต้ย,ลำล่อง,ลำชิงชู้,ลำแพน,ลำล่อง ฯลฯ  เป็นต้น



หมวด: ดนตรี
»ดนตรีไทย
19-03-2009
»โน้ตขลุ่ยเพลงเดือนเพ็ญ
02-02-2008
»โน้ตขลุ่ยเพลงเขมรไทรโยค
02-02-2008
»โน้ตเพลงขลุ่ย
02-02-2008
»ประวัติคีตกวีไทย
02-02-2008
»เพลงและดนตรีพื้นเมือง
02-02-2008
 
 
กลุ่มสาระศิลปศึกษา ม.ต.ก.
webmaster&designer :นายวราวุธ สว่างสุรีย์
Copyright©2014 art.mtk.ac.th email: